This is default featured slide 1 title

This is default featured slide 2 title

This is default featured slide 3 title

This is default featured slide 4 title

This is default featured slide 5 title

Image przedstawiciela cywilizacji zachodnioeuropejskiej

Przeciętny obywatel dąży do wykształcenia następującego zespołu cech: inteligencja, ambicja, zorientowanie na sukces, przystosowanie, dynamiczność, umiejętność pracy w zespole, pracowitość, odpowiedzialność, odporność na stres, schludność, tolerancja, dyspozycyjność, pewność siebie, komunikatywność, lojalność, liberalizm, konformizm. Cechy te charakteryzują towar, którym jest osobowość – towar o wartości rynkowej, na sprzedaż. Towar jako charakter produkuje się w procesie edukacyjnym. Ten, kto uformował społecznie pożądany charakter, ma wielką szansę, żeby „drogo się sprzedać”. A kto nie przystaje do szablonu charakteru konformistycz- nego, temu jako outsiderowi nie najlepiej powodzi się w tym systemie. Może pełnić co najwyżej rolę bubla, który nie wzbudza niczyjego zainteresowania.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Jaki sens ma formowanie społecznego charakteru i komu jest to potrzebne?

Jaki ma być ten charakter? Zewnętrzne manipulowanie procesem wychowawczym ma na celu „wyprodukowanie” jednostek funkcjonalnych, „zdatnych do życia” (użytecznych i pożytecznych). W praktyce jest to uzależnione między innymi od warstwy społecznej, z jakiej pochodzi jednostka, i funkcjonującego w tej warstwie obrazu człowieka praktycznego. Ów wizerunek jest specyficzny dla danej warstwy społecznej – inaczej jest pojmowana funkcjonalność w warstwie niższej, inaczej w średniej, a inaczej w wyższej. Obraz charakteru i osobowości zależy zatem i od systemu społecznego, i od przynależności do danej warstwy społecznej. Na zewnętrzną manipulację ze strony systemu są podatni członkowie wszystkich warstw społecznych, przede wszystkim zaś warstwa niższa i średnia. Natomiast członkowie warstwy najwyższej mogą sobie pozwolić na bardziej elastyczny wizerunek człowieka i bardziej liberalny styl wychowawczy.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Manipulacja zewnętrzna

Im człowiek ma bardziej rozbudowany charakter, tym więcej nim się manipuluje i tym bardziej jest podatny na manipulację. Pierwsze akty zewnętrznej manipulacji dokonują się w dzieciństwie za sprawą rodziców. Dziecko inter- nalizuje normy i zasady, które są mu wpajane w procesie wychowawczym, i w ten sposób manipulacja zewnętrzna przeradza się w automanipulację. Proces formowania charakteru odzwierciedla przebieg walk toczonych przez ego z dwoma rodzajami manipulacji: zewnętrzną i wewnętrzną. W walce tej przegrywa zwykle ego, a zwycięstwo odnoszą mechanizmy obronne. Trafnie pisze Anna Freud: „Sztywna, drętwa sylwetka, swoisty sposób bycia, wyrażający się wymuszonym uśmiechem, szyderczym, ironicznym zachowaniem i wyniosłymi gestami jest pozostałością niegdyś bardzo aktywnych mechanizmów obronnych, które oddzieliły się od sytuacji pierwotnych, czyli walki z popędem lub afektem, i przerodziły się w stałe cechy charakteru, w «zbroję charakteru», jak określa to Reich”. Walka z popędem lub afektem, jak pisze Anna Freud, jest walką ze stłumionym popędem i afektem. Walka ta nie jest zjawiskiem psychospecyficznym, które istnieje samo z siebie, lecz problemem, który zmusza do uaktywnienia mechanizmów obronnych, gdy staje się obiektem zewnętrznej manipulacji. To, czego nie zdoła dokonać perswazja otoczenia, zostaje przejęte przez własny system obronny czyli podlega automanipulacji. W rezultacie człowiek wykształca w sobie stały, utrwalony typ charakteru, pancerz charakteru, niezdolny do dalszego niezależnego rozwoju.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Kolektywny, społeczny charakter, reprezentatywny dla danej zbiorowości

W każdym społeczeństwie istnieje spory odsetek ludzi o kolektywnym, społecznym charakterze, reprezentatywnym dla danej zbiorowości, a więc ludzi przystosowanych  do obowiązujących norm, ustalanych przez grupę osób sprawujących w danym momencie władzę. W takiej sytuacji zagrożony zostaje niezależny rozwój osobowości i charakteru, mimo zachowywania pozorów wolności rozwoju osoby. Przez zewnętrzną manipulację produkuje się w społeczeństwie zbiorowy charakter tak, jak produkuje się towar. Człowiek o znormalizowanym charakterze wcale nie jest bardziej dojrzały od człowieka o charakterze odbiegającym od normy obowiązującej w danej zbiorowości. Dojrzałość psychiczną można osiągnąć wyłącznie w nie sterowanym, niczym nie ograniczonym procesie kształtowania indywidualności. Charakter z utrwalonym zespołem cech, takich jak ambicja, egoizm, chciwość, potrzeba destrukcji, formuje się i utrwala wprawdzie w systematycznym procesie rozwoju, ale charakteru takiego nie można nazwać dojrzałym.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Typologia charakteru jest zawsze pewnym uproszczeniem

Usiłuje wtłoczyć jednostkę w ustalony schemat. Ma to, oczywiście, swoje wady, ale ma też i zalety, zwłaszcza wówczas, gdy klasyfikacja charakteru nie bazuje wyłącznie na określonych cechach fizycznych, jak u Kretschmera, lecz wychodzi od poszczególnych cech charakteru i stopnia ich rozwoju. Takiej próby podjął się słynny psychoanalityk Carl G. Jung. Rozróżnił on dwa zasadnicze typy osobowości ekstrawertywny, skierowany na świat zewnętrzny, aktywny, ruchliwy, i introwertywny, ukierunkowany na swoje wnętrze, skłonny do introspekcji, spokojny. Amerykański psycholog Erich Fromm opracował w latach sześćdziesiątych nową koncepcję dwubiegunowej struktury osobowości, w której rozróżnił orientację biofilną nekrofilną. Koncepcja ta będzie omówiona szerzej w dalszych rozdziałach książki. Charakter jest zespołem specyficznych cech, które wraz z wiekiem utrwalają się i zakorzeniają w strukturze osobowości. Utrwalony zespół cech jest swego rodzaju niewolą wewnętrznym uzależnieniem w przypadku jednostki o osobowości neurotycznej (na przykład o orientacji nekrofilnej).

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn
error: Content is protected !!